viering van 90 jaar Veco | 1964-1994

van verleden naar toekomst: onze dynamische geschiedenis

1964 - 1994

"Uitbreiding en Diversificatie

1994 - 2024

wordt vervolgd...

2024 - future

wordt vervolgd...

1964 - 1994: "Uitbreiding en Diversificatie"

begin jaren 60

groei en ontwikkeling

In de jaren 40 was Veco al bezig met het ontwikkelen van cilindervormige textielsjablonen in samenwerking met o.a. de Twentse textielfabriek, maar dit leidde destijds niet tot een succes. Begin jaren 50 besloot men om deze ontwikkelingen weer op te pakken, wat deze keer wel leidde tot een succes en ervoor zorgde dat er binnen de textiel branche kon worden overgegaan van handmatig batiken (stempels op het textiel bedrukken) naar machinaal bedrukken. Revolutionair voor deze tijd.

De ontwikkeling van een naadloze cilindervormige textielsjabloon met een raster was een feit. Toch was het voor de aandeelhouders in die tijd lastig om vast te stellen wat dit voor de textielindustrie zou betekenen. Mede daardoor verliep de ontwikkeling toch nog vrij langzaam en pas begin jaren 60 ontstond er echt een nauwe samenwerking met Stork (Boxmeer). Stork richtte zich in 1963 tot Veco met het verzoek tot samenwerking op het gebied van geperforeerde naadloze, nikkelen textielsjablonen, omdat zij zelf hiervoor de kennis niet in huis hadden. Wat hieruit volgde was een licentieovereenkomst: Veco leverde de molettes en Stork produceerde tegen betaling de sjablonen. Hiermee heeft Veco aan de voet gestaan van een belangrijke ontwikkeling in de textieldrukindustrie.

De ontwikkeling van de textielsjablonen was er één van de lange adem, maar een mooi voorbeeld waar volhouden uiteindelijk succesvol heeft uitgepakt. Ook anno 2024 zijn nieuwe projecten vaak meerdere jaren onderweg voordat deze succesvol worden.

Financieel ging het eind jaren 50 goed met Veco. Voor het eerst werd een omzet van meer dan 1 miljoen gulden behaald. Door de samenwerking met Stork werd deze groei doorgezet en dat was ook terug te zien in de uitbreiding van het bedrijf. In 1961 werd er een nieuw gebouw neergezet voor de directie, de verkoopafdeling en al het overig kantoorpersoneel. In 1962 volgde uitbreiding van de galvano afdeling en in 1965 ging met het nieuwe fotografiegebouw een lang gekoesterde wens in vervulling. Kortom in korte tijd een flinke bouw explosie op het Veco terrein. Vandaag de dag staan veel van de gebouwen die destijds zijn gebouwd er nog steeds.

midden jaren 60

het ontstaan van de Etsafdeling

Naast het galvanisch vervaardigen van producten nam Veco ook het etsen van metaalfolies ter hand. De reden hiervan was dat het galvanische proces van het electroformeren de keuze van het materiaal beperkte. Men ging opzoek naar een alternatieve productiemethode, waarmee het mogelijk zou zijn om o.a. metaallegeringen en diverse staalsoorten te verwerken.

Dit was natuurlijk niet nieuw voor Veco. Veco paste het chemische etsen al langere tijd toe om productiematrijzen te vervaardigen. Het lag dus voor de hand om deze technologie toe te passen voor het maken van producten uit andere metalen zoals bijvoorbeeld roestvrijstaal (RVS). Een speciaal hiervoor ingerichte Etsafdeling werd in 1965 in gebruik genomen door ir. Béla Jankovich.

In de opkomende elektronische industrie waren legio toepassingen te bedenken die doormiddel van etsen gemaakt konden worden. Een voorbeeld hiervan waren magneetbandknoppen voor IBM. Vijf medewerkers gingen deze eerste producten vervaardigen. Zo was er met de etstechnologie een tweede productieproces bijgekomen, die een wezenlijke bijdrage leverde aan de groei van het bedrijfsresultaat. 

Eind jaren 60

een nieuw logo en verdere groei

Met de uitbreiding van het productie assortiment groeide ook de behoefte naar een professionele bedrijfsbrochure en daar hoorde natuurlijk een nieuw logo bij. Voor het ontwerp van het nieuwe logo zocht Veco de samenwerking dicht in de buurt. De grafisch ontwerper van de papierfabriek de Hoop, dhr. Buddel, ontwierp in 1968 het karakteristieke Veco logo. Dit was een uitsnede van een zeef met ronde gaten. Het kenmerkende logo is in 2021 vervangen door het huidige logo.

Een medewerker van de etsafdeling met een leadframe

De groei bleef de gehele jaren 60 flink doorgaan, mede door de enorme vraag van IBM naar de geëtste IBM-delen  en de groei in andere producten, bijvoorbeeld leadframes. Dit betekende dat de etsafdeling voor het eerst in twee ploegen moest gaan werken. Dit werd geregeld volgens het eerste regelingenboek van Veco, gebaseerd op de CAO voor het metaalbewerkingsbedrijf. Om het groeiend aantal medewerkers de gelegenheid te bieden om in de pauzes bij elkaar te kunnen zitten werd in 1968 een kantinegebouw in gebruik genomen.

Onder Directeur Jankovich werden er 13 personeelsleden geworven uit Joegoslavië. De directie rekruteerde deze medewerkers in hun eigen land en zij werden in Nederland gehuisvest in een speciaal hiervoor ingerichte boerderij in Brummen. Met de indiensttreding van deze medewerkers steeg het aantal medewerkers in 1969 voor het eerst tot ruim boven de 100. 

begin jaren 70

groei, innovatie en internationale uitbreiding bij Veco

De Etsafdeling kreeg te maken met een breed scala aan producten, waaraan relatief hoge kwaliteitseisen werden gesteld. Dit zorgde ervoor dat men de research systematischer aan ging pakken. In april 1970 werd daarvoor een proeffabriek/productielaboratorium in gebruik genomen. Daar konden moeilijke, nieuwe processen worden ontwikkeld en vastgelegd voordat men overging tot productie, de oorsprong van de huidige R&D afdeling! In 1972 werd de samenwerking met Stork Boxmeer verder uitgebreid en geïntensiveerd met de opzet van een gezamenlijke research.

Om de naamsbekendheid en de unieke technologie van Veco internationaal te verbeteren werden op drie plaatsen verkoopkantoren gevestigd:

  • In 1970 werd in Boston ‘Veco International’ opgericht als onderdeel van Perforated Products. Deze firma was al sinds de jaren veertig de agent van Veco in de VS.
  • Om de Duitse markt beter te kunnen bedienen werd in 1971 ‘Veco Industrieprodukte GmbH’ opgericht in Solingen- Höhscheid.
  • In 1972 werd een verkoopkantoor in Frankrijk opgericht, ‘Veco France S.A.’ in Rueil-Malmaison.

In deze periode werd in de afdeling groot galvano een zelf ontwikkelde, volautomatische chroomstraat in gebruik genomen. Hierdoor kon men het verchromen van de suikersegmenten efficiënter en veiliger laten verlopen. Begin jaren 90 werd een modernere chroomlijn in gebruik genomen, welke in 2024 na 51 jaar op basis van wetgeving volledig wordt gesloten.  

In januari 1973 tekenden Stork & Veco een nieuw contract voor samenwerking in een nieuw opgerichte onderneming: SVI (Stork Veco International). Het idee was dat een gezonde groei van beide ondernemingen ervoor zou zorgen dat nieuwe markten gevonden konden worden en dat de greep op bestaande markten verstevigd zou worden. Vanuit één gezamenlijke onderneming, met eigen vestigingen, was voet aan de grond krijgen op de markten Noord- Amerika, Azië (vooral India) en Zuid-Amerika (met name Brazilië) het doel, met name voor de producten: suikersegmenten, sjablonen en toekomstige precisie producten.

In 1974 werd Veco opgesplitst in vijf verschillende bedrijven (BV’s), dit werd gedaan om toekomstige bedrijfsrisico’s te spreiden: Veco Beheer electroforming & Photo-etching, Applied Electronics BV, Veco productie Maatschappij, Veco research en ontwikkel maatschappij & Veco verkoopmaatschappij.

Het bedrijf Applied Electronics had een plek in het nieuwe R&D gebouw. Zij maakten onder andere  fruitautomaten, joysticks en puls testers voor melkautomaten. Applied Electronics is ontstaan uit elektronische ontwikkelingen die Veco zelf heeft bedacht. Een voorbeeld hiervan is de besturing van de chroomstraat. Het bedrijf is later naar Ede verhuisd.

In 1974 kwam er ook een nieuwe brochure uit genaamd “Perfectie in precisie”. In hetzelfde jaar werd in Boston (USA) een nieuw kantoor geopend. Dit betekende het einde voor Veco Stork International. Veco had deze dagen een omzet van circa 20 miljoen gulden.

Eind jaren 70

de evolutie van Veco naar Stork Veco

In 1975 is Veco overgenomen door Stork NV. Veco ging vanaf dit jaar door het leven als Stork Veco. Een reden was dat Stork fors moest betalen voor het gebruik van de Veco licentie met betrekking tot de productie van textielsjablonen (destijds 1 gulden per sjabloon). Het Veco pensioenfonds was beter dan het Stork pensioenfonds, om die reden werd afgesproken dat er in de eerste 5 jaar geen wijzigingen zouden worden aangebracht in de arbeidsvoorwaarden, directie en pensioenfonds. Later kwam Veco met een eigen regelingenboek voor het personeel. Vandaag de dag bestaat er nog steeds een regelingenboek, inmiddels digitaal en passend bij de tijd.

Veco producten leken de tijd ver vooruit, want op technologisch gebied werden nikkelen opdampmaskers gemaakt die gebruikt werden om zonnepanelen te maken. Op de techniekbeurs “Productronica” in München toonde Veco een proces waarbij een halfgeleider chip direct aan een leadframe gemaakt werd. De afdeling fotografie werkte aan het project UPC (Universal Product Code). Dit was de voorloper van de later bekender geworden streepjescode die tot de dag van vandaag nog gebruikt wordt. Voor de verdere ontwikkeling van precisie zeven werd er gewerkt in een extra schone ruimte.  Anno 2024 is de noodzaak om schoon en stofvrij te werken alleen maar toegenomen en wordt er veel in cleanrooms gewerkt. Je zou kunnen stellen dat deze ruimte een “voorloper” was op de huidige cleanrooms.

Helaas kende de historie van Veco ook tegenslagen. Een voorbeeld hiervan was de brand in de etshal halverwege de jaren 70. Alle apparatuur ging destijds verloren. IBM, destijds klant van Veco, kon deels vervangende apparatuur leveren waardoor er vrij snel weer gewerkt kon worden. In dit jaar werd een 3-daagse conferentie georganiseerd in Eindhoven over electroformeren en met name over de µ -elektronica. Een uitgelezen kans voor Veco om de technologie te promoten.

Een leuke anekdote uit deze tijd is de rode benzinepomp die Veco op de achterzijde van het terrein had staan. Medewerkers konden hier met korting tanken. Enkele medewerkers dachten dat dit volledig gratis was, waardoor deze gunst behoorlijk uit de hand liep. Om die reden werd de pomp later weer verwijderd.

begin jaren 80

belangrijke ontwikkelingen en economische tegenslag

In deze periode was er omtrent de suikerzeven volop ontwikkeling. Zo werd de Vecoflux gelanceerd, een type suikerzeef met extra veel gaten en een hoge doorlaat in vergelijking met de bestaande suikerzeven. Deze flux zeven werden toonaangevend in de Europese markt. Ook werd er een start gemaakt met de ontwikkeling van inkjet nozzle plates. Vandaag de dag spelen beide producten nog steeds een belangrijke rol binnen Veco.

Een forse tegenslag voor Veco was het abrupt stoppen door IBM van de magneetbandkoppen business. Een volgende domper voor het bedrijf was, alweer, een flinke brand in de etshal, waarna deze wordt voorzien van ge-upgrade apparatuur. Samen met een tijd van economische tegenslag waren dit niet de beste jaren van Veco. Maar er waren ook leuke ontwikkelingen deze tijd.

Eén ervan was de introductie van de IBM 34-computer voor de verdere automatisering van de salarisadministratie, wat het einde betekent van de tot dan gebruikte ponskaarten. Een andere sprong vooruit was de aanschaf op het laboratorium van een Scanning Electron Microscope (SEM/EDAX) waarmee naast het met grote vergrotingen kunnen bestuderen van materialen ook onderzoek naar de samenstelling van die materialen kon worden gedaan.

Ontwikkelingen op het gebied van verkoop, productie en personeelszaken (1985-1987)

Gedurende de jaren 70 en 80 maakte Veco (vanaf 1975 Stork Veco)  grote stappen op het gebied van Verkoop en Marketing. Gedurende de jaren 1985-1987 stond Veco op verschillende beurzen om haar producten te promoten. Voorbeelden hiervan waren: “Flanders Technology” in België, de Hannover Messe , Productronica in Duitsland en “Design & Engineering” in de UK. Op deze beurzen gaf Veco vaak technologie lezingen over de electroformeer en ets technologie, voor veel mensen nog onbekende technologieën, en presenteerde Veco haar bedrijfsbrochure “The Precision Masters”.

Ook werd Veco lid van de PCMI (Photo Chemical Machining Institute), een samenwerking van verschillende bedrijven in de precisie branche, waar Veco medewerkers regelmatig lezingen hielden en artikelen schreven voor het blad van deze vereniging.  

Naast het bezoeken van beurzen ging Veco ook door met het uitbreiden van de representatie in het buitenland. Waar al eerder werd samen gewerkt met Perforated Products in de US en verkoopkantoren waren opgericht in Duitsland en Frankrijk, werd nu het bedrijf “Photo Planar” vertegenwoordiger van Veco. Vaak werd op de beurzen samengewerkt met de lokale partner of vertegenwoordiging. Anno 2024 maakt VecoFrance nog steeds, als partner, deel uit van het Veco concern.   

Om de gestage groei van deze verkoopactiviteiten mogelijk te maken, bleef Veco fors investeren in haar productie omgeving. Voor het produceren van groot formaat producten werden nieuwe hallen gebouwd, die voorzien werden van nieuwe apparatuur. Ook kreeg de fotografie afdeling een flinke upgrade en werd er een extra brede etsmachine geplaatst. De verschillende investeringen en uitbreidingen zorgden er voor dat Veco in staat was om sneller en beter aan de klantvraag te voldoen. Destijds werd er een investering gedaan van 7 miljoen gulden, een flinke smak geld voor die tijd. Interessant detail, in 1985 werd een schuurtafel ontwikkeld die vandaag de dag nog steeds in gebruik is bij de productie van groot formaat matrijzen.  

Het personeel werd voorzien van nieuws door middel van een personeelsblad genaamd “De Schakel”, later “De Mesh”.  Vandaag de dag wordt het personeel voorzien van informatie via een intranet “Veco Update” en bestaat er geen papieren personeelsblad meer.

Veco vierde in 1984 het 50-jarig jubileum met een spetterende feestavond, waar Max Tailleur zijn kenmerkende humor deelt over “een bedrijf waar ze niks maken met een hoop rotzooi eromheen”. Tijdens deze viering wordt de heer De Ruyter geëerd met de Zilveren Legpenning namens het FME, uitgereikt door dhr. Ter Hart. Ook de uitreiking van de net geïntroduceerde jubileum speldjes en halsketting voor medewerkers met 12,5, 25 en 40 jaar dienstverband voegde een persoonlijk tintje toe aan de viering.

Jubilarissen

Veco had gedurende de jaren 70 en 80 een actieve personeelsvereniging en dit uitte zich in het presenteren van een uitgebreid jaarprogramma met verschillende activiteiten. Hoewel er vandaag de dag geen personeelsvereniging meer is, worden er nog veel activiteiten voor en door het personeel georganiseerd en zet Veco nog steeds jubilarissen in het zonnetje.   

Eind jaren 80

innovatie en groei aan het einde van het decennium

Aan het eind van dit decennium werd er verder geïnvesteerd in de basis van de Veco technologie. De afdeling fotografie verving de oude snijplotter voor een state-of-the-art opvolger. Hiermee konden sneller en nauwkeuriger moederfilms worden gemaakt.

Om de technische aspiraties te versnellen werd de R&D afdeling uitgebreid. De Veco organisatie werd geherstructureerd naar een structuur waarin Techniek en Voortbrenging werden opgesplitst. De etsafdeling investeerde in een nieuwe voorbehandelmachine, de zogenaamde borstelmachine, en een nieuwe etsmachine. De sterke vraag naar de steeds populairdere Cd’s en daarmee cd-spelers leidde tot een grote etsorder voor Veco van Philips voor hoogwaardige veertjes voor die cd-spelers. Wederom een mooi voorbeeld van een bekend product waar Veco indirect aan mee heeft gewerkt.

CD speler Philips

Er werd meer aandacht gericht op kostenbeheersing, kwaliteit en scholing van de medewerkers. In samenwerking met PBNA worden twee cursussen opgesteld, doch deze blijken dusdanig uitdagend dat slechts één deelnemer de eindstreep haalde.

De communicatie naar de medewerkers werd verbeterd door het inrichten van mededeling borden met daarop pamfletten van directie, OR en personeelszaken. Elk soort pamflet had een eigen kleur.  De invoering van de Stork functieclassificatie wordt aangekondigd in het personeelsblad “De Schakel”. Er werd een personeelsregistratiesysteem geïmplementeerd, wat mogelijk bijdroeg aan de daling van het ziekteverzuim. Voorstellen voor SAO (Systeem Arbeidsomstandigheden) toeslagen werden opnieuw ingediend. Tevens werd het functiewaarderingssysteem geïntroduceerd met behulp van ISF (Integraal Systeem Functiewaardering).

Veco werkte aan een betere leefomgeving. Een nieuwe zuiveringsinstallatie werd in gebruik genomen, wat resulteerde in een schone beek. Bezwaren van omwonenden tegen Veco als bedrijf werden afgewezen. De maximale hoogte van gebouwen werd verhoogd van 8 naar 9 meter in het bestemmingsplan. De economische verwachtingen bleven in 1988 wat achter bij de doelstellingen.

begin jaren 90

innovatie, kwaliteit en professionalisering

De jaren negentig startte met een volledige renovatie van de afdeling Precisie Galvano. Het oude karakteristieke gebouw met de zadeldakjes maakte plaats voor een ruime, verhoogde, nieuwe hal. Daarin kwamen een geautomatiseerde PVA-ontwikkellijn en een aantal nieuwe electroformeer- en plating lijnen. Ook geautomatiseerde meetapparatuur deed zijn intrede.  Tijdelijk werd er geproduceerd in een kleine hal. Door inzet van alle PG medewerkers werd onder moeilijke omstandigheden toch de productie met verve overeind gehouden. Het was een hele opluchting toen de nieuwe hal in gebruik genomen kon worden, klaar voor verdere groei. 

Om de kwaliteitsgedachte verder te verstevigen werden er allerlei programma’s en cursussen opgestart. Management By Objectives (MBO), Integrale Kwaliteitszorg (IKZ), Total Quality Management (TQM) en Integrale Proces Innovatie (IPI) werden in korte tijd over het Veco personeel uitgerold.  Onderdeel van het nieuw denken op het gebied van kwaliteit voor met name het productie en technisch personeel waren langdurige opleidingen op het gebied van IKZ, de IKZ A en B cursussen en de IKZ opleiding “meten en kalibreren”. Uiteindelijk leidde dit tot een meer gefocuste aanpak richting de ISO 9000 kwalificatie en veel meer aandacht voor het borgingsproces en het voorkomen van fouten. ISO-certificering en het kundig opleiden van het personeel is nog steeds van essentieel belang om de kwaliteit te waarborgen.

Een belangrijk nieuw product voor Veco waren de zogenaamde SMT (Surface Mount Technology) platen. Hiermee kon het assemblage proces van de Printplaten industrie sterk worden vereenvoudigd. Karakteristiek voor deze platen waren naast de hoge mate van kwaliteit, een snelle doorlooptijd en snel wisselende lay-outs van die platen. Om de korte doorlooptijd te kunnen realiseren werd een laser fotoplotter gekocht die het patroon voor de plaat direct vanuit het ontwerp (CAD) op een film kon plotten. Aan de plotter werd een automatische ontwikkelmachine gekoppeld die het proces nog efficiënter maakte. De SMT platen werden tussen dikke laklagen geëlectroformeerd. Hiervoor werd in hoogwaardige belichtingsapparatuur geïnvesteerd.

Kenmerkend voor deze tijd waren ook de groot opgezette sales meetings. Om wereldwijd de verkooporganisatie goed te informeren wat de ontwikkelingen bij Veco waren en om sales managers hun ideeën over de diverse markten terug te kunnen koppelen aan Veco, werd een jaarlijkse sales meerdaagse meeting, de eerste keer in 1992, georganiseerd. Deelnemers waren de in Eerbeek gestationeerde medewerkers Verkoop en de diverse directeuren en medewerkers van de Veco kantoren in het buitenland en diverse agenten die voor Veco werkten. 

In 1993 werd de Procesbeheersingsgroep (PBG) opgericht, de voorloper van de huidige Productie Engineering (PE) afdeling. De belangrijkste taak was in die beginjaren om alle technische processen binnen Veco gestructureerd vast te leggen in de zogenaamde procesboeken, een enorme en lastige klus want de kennis was zeer gefragmenteerd binnen Veco. Door de Kwaliteitsafdeling werd een Kwaliteitshandboek geschreven.

 

Naast de procesbeschrijving werd er in samenwerking met de afdeling Kwaliteitszorg ook een Procedure boek geschreven met daarin de belangrijkste Veco procedures. Hetzelfde soort proces vond plaats binnen de afdelingen HRM voor regelingen en ook kwam er een Kwaliteitshandboek. De afdeling Verkoop zorgde ervoor dat met mooi vormgegeven leaflets de Veco producten een stuk professioneler onder de aandacht gebracht konen worden. Om de diverse markten beter in kaart te brengen en meer focus aan te brengen werd een nieuw Verkoop informatiesysteem ingezet. Om die focus te ondersteunen werd de verkooporganisatie opgesplitst in zogenaamde Article teams, voorloper van de latere Business Units. 

Wederom werd duidelijk een nieuwe slag gemaakt in de professionalisering van Veco. Op verschillende afdelingen werden processen en regelingen vastgelegd. Tegelijkertijd zorgde de afdeling verkoop voor vernieuwde leaflets en brochures. Dit alles leidde ertoe dat Veco door LLoyd’s ISO9000 gecertificeerd werd. 

Ook de kunst en cultuur werden niet vergeten. Naast de zeer populaire geëlectroformeerde kerstkaarten werd in 1993 samen met de kunstenaar Richard Walraven een Gelderse design award in de wacht gesleept voor een moderne kandelaar. De betrokkenheid van de medewerkers werd vergroot door het instellen van een ideeënbus. Een ideeënbus commissie had het behoorlijk druk met het beoordelen van de vele ideeën en het op juiste wijze belonen van de indieners. Sommige ideeën leidden tot serieuze kostenbesparingen van tot 100k gulden per jaar voor het verguldproces. 

Het eind van deze periode kenmerkte zich door een sterke vraag naar verschillende Veco producten op vrijwel alle afdelingen van Veco. Vooral de vraag naar zeer nauwkeurige  inkjets met klanten als bijvoorbeeld Trident en Olivetti vereisten investeringen op het vlak van kwaliteit en capaciteit. Om aan deze vraag te kunnen voldoen werden verschillende uitbreidingsplannen voorbereid. Het zogeheten “Masterplan Standaard Galvano”.  Hiermee komt een einde aan de tweede periode uit de rijke Veco historie en werd Veco voorbereid richting de 21e eeuw.

Het eind van deze periode kenmerkte zich door een sterke vraag naar verschillende Veco producten op vrijwel alle afdelingen van Veco. Vooral de vraag naar zeer nauwkeurige  inkjets met klanten als bijvoorbeeld Trident en Olivetti vereisten investeringen op het vlak van kwaliteit en capaciteit. Om aan deze vraag te kunnen voldoen werden verschillende uitbreidingsplannen voorbereid. Het zogeheten “Masterplan Standaard Galvano”.  Hiermee komt een einde aan de tweede periode uit de rijke Veco historie en werd Veco voorbereid richting de 21e eeuw.